Gầu phun vữa và máy phun vữa khác nhau ở đâu khi thi công?

Gầu phun vữa và máy phun vữa trong cách nhìn của SOTHADO

Video được giữ lại như tư liệu của giai đoạn SOTHADO phân tích hai phương án cơ giới hóa việc đưa vữa lên tường. Bài viết hiện tại cập nhật lại các kết luận để tách rõ dữ liệu thực tế khỏi những nhận định quảng cáo trong nội dung cũ.

Gầu phun có lợi thế rõ về mức đầu tư ban đầu

Bài cũ của SOTHADO ghi nhận gầu phun có giá thành thấp hơn đáng kể so với một hệ máy phun vữa hoàn chỉnh. Đây là lợi thế thực tế và không cần phủ nhận.

Tuy nhiên khi so chi phí cần tính cả thiết bị khí nén nếu chưa có sẵn, cách vận chuyển vữa tới người phun, số người phục vụ và loại công trình dự kiến sử dụng. Giá mua dụng cụ chỉ là một phần của bài toán.

Gầu phun đơn giản hơn, máy phun cần hiểu cả vữa và thiết bị

Gầu phun có nguyên lý tương đối trực tiếp: cấp vữa vào gầu và sử dụng khí nén để phun. Việc làm quen thường đơn giản hơn so với hệ máy có mô tơ, cụm bơm, đường ống, điều khiển và các cơ chế bảo vệ.

Máy phun vữa vì vậy cần được hướng dẫn bài bản hơn về trạng thái vữa, khởi động, dừng máy, đường ống, xử lý tắc và vệ sinh sau ca làm. Đổi lại, thiết bị có khả năng đảm nhiệm thêm công đoạn vận chuyển vữa.

Không nên chỉ so “phun nhanh hơn”, mà phải xem cả khả năng cấp vữa liên tục

Gầu phun bị giới hạn bởi thể tích của gầu và chu kỳ người phụ tiếp vữa. Mỗi khi gầu hết, người vận hành phải được cấp thêm vữa trước khi tiếp tục.

Với máy phun, vữa được cấp liên tục vào máng và bơm qua đường ống. Khi khâu trộn và cấp vữa phía dưới được tổ chức tốt, người phun có thể nhận dòng vữa liên tục mà không phải chờ từng gầu được mang tới.

Đây là khác biệt lớn nhất giữa hai giải pháp

Với gầu phun, dù thao tác vào vữa lên tường đã được hỗ trợ bằng khí nén, vữa vẫn phải được con người hoặc phương tiện khác đưa tới khu vực người phun đang đứng.

Với máy phun, vữa chỉ cần được đưa tới máng máy. Phần đường đi tiếp theo tới vị trí phun do hệ bơm và ống đảm nhiệm.

Gầu đi theo người thợ, còn máy bơm vật liệu qua một tuyến ống dài

Trong bài so sánh cũ, SOTHADO từng ghi mức khoảng 2–3 m đối với gầu phun và khoảng 19–20 m đối với máy phun vữa. Hai con số này cần được hiểu đúng bối cảnh.

Với gầu phun, người thợ có thể mang gầu lên giáo hoặc tầng cao; vì vậy 2–3 m không phải giới hạn chiều cao toàn bộ công trình. Nó phản ánh phạm vi phun trực tiếp từ vị trí người đang cầm gầu trong quan sát cũ của SOTHADO.

Với máy phun vữa SOTHADO, khoảng 20 m chiều cao hiện vẫn là mức SOTHADO thường khuyến nghị để cân bằng khả năng vận hành và hao mòn vật tư. Trong một số điều kiện máy có thể bơm cao hơn, nhưng tải hệ thống và hao mòn ống ép cũng tăng.

Gầu phun cần nguồn khí nén, máy phun sử dụng hệ bơm riêng

Gầu phun làm việc nhờ khí nén, vì vậy ngoài chiếc gầu còn cần máy nén khí có lưu lượng phù hợp và đường hơi tới vị trí thi công.

Bài cũ của SOTHADO từng nhận xét máy nén khí dùng cho gầu có thể lớn và nặng điện. Cách nói chính xác hơn là yêu cầu khí nén phụ thuộc loại gầu và lưu lượng phun, nên cần tính cả máy nén khí khi so hệ thống thiết bị.

Máy phun vữa SOTHADO được phát triển theo hướng sử dụng điện 1 pha 220 V để phù hợp với nhóm công trình nhà dân mà SOTHADO thường phục vụ.

Cấu tạo đơn giản là ưu điểm của gầu, không phải nhược điểm

Bản cũ dùng cụm từ “cấu tạo sơ sài” để nói về gầu phun. Cách đánh giá đó không phù hợp. Gầu phun có cấu tạo đơn giản và chính sự đơn giản này giúp thiết bị dễ hiểu, ít cụm chi tiết hơn và thường dễ bảo trì.

Máy phun vữa phức tạp hơn vì phải thực hiện thêm việc bơm và vận chuyển vật liệu. Các hệ như mô tơ, cụm ép hoặc bơm, tủ điện, điều tốc, điều khiển từ xa và cơ chế bảo vệ tạo thêm khả năng vận hành nhưng cũng đòi hỏi bảo dưỡng và hướng dẫn sử dụng đầy đủ hơn.

Máy phun tác động mạnh hơn vào khâu phụ vữa và vận chuyển

Gầu phun giảm sức cho thao tác đưa vữa từ dụng cụ lên mặt tường, nhưng chuỗi vận chuyển vật liệu tới người cầm gầu về cơ bản vẫn phải được tổ chức.

Máy phun chuyển phần vận chuyển đó sang hệ bơm và đường ống. Vì vậy khi tổ đội tổ chức tốt, số người chỉ làm nhiệm vụ mang vữa có thể giảm xuống.

Mức giảm bao nhiêu không thể cố định cho mọi công trường. Trong một Field Case khác của SOTHADO, một chủ thầu từng chia sẻ đội khoảng 7–8 thợ trước đây cần khoảng 4–5 phụ, sau khi tổ chức với máy còn khoảng 2–3 phụ. Đây là dữ liệu của riêng tổ đội đó, không phải định mức chung.

Thiết bị rẻ hơn chưa chắc phù hợp hơn, nhưng thiết bị đắt hơn cũng không tự tạo ra lợi nhuận

Bài cũ từng kết luận gầu phun gần như không làm thay đổi lợi nhuận trong khi máy phun tạo “lợi nhuận đột phá”. Bản cập nhật không giữ cách khẳng định này vì hiệu quả kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào công trình và cách tổ chức của từng cai thầu.

Một gầu phun giá thấp vẫn có thể là lựa chọn hợp lý nếu đội chỉ cần cải thiện thao tác phun tại chỗ và đã có sẵn hệ thống cấp vữa cùng máy nén khí.

Máy phun đáng cân nhắc hơn khi bài toán chính là vận chuyển nhiều vữa, làm ở nhiều tầng, giảm người phụ vận chuyển hoặc duy trì khối lượng thi công lớn. Hiệu quả khi đó đến từ toàn bộ hệ tổ chức công việc, không phải chỉ từ tốc độ đầu phun.

Không có thiết bị tốt nhất cho mọi trường hợp

Chọn gầu phun hay máy phun?

Chọn thiết bị dựa trên công đoạn muốn cơ giới hóa

Nếu bài toán chỉ là giúp người thợ đưa vữa lên mặt nhanh hơn tại một vị trí đã được cấp vữa đầy đủ, gầu phun có lợi thế về sự đơn giản và mức đầu tư.

Nếu nút thắt nằm ở việc phải vận chuyển một lượng lớn vữa từ nơi trộn tới các vị trí cao, xa hoặc liên tục thay đổi, máy phun giải quyết một phạm vi công việc rộng hơn nhờ đường bơm.

Vì vậy câu hỏi quan trọng không phải “gầu hay máy cái nào tốt hơn”, mà là công trường đang cần cơ giới hóa đúng khâu nào.