Phun nhanh nhưng cán không kịp? Kinh nghiệm sau hơn 3 năm dùng máy phun vữa

Cuộc trao đổi với anh Tuyên sau nhiều năm sử dụng máy

Video dưới đây là nguồn ghi nhận trực tiếp cho các kinh nghiệm và con số được giữ lại trong bài.

Những con số đáng chú ý trong case này

Máy phun nhanh không có nghĩa cả bức tường được hoàn thiện nhanh bằng đúng tốc độ đó

Máy chủ yếu giải quyết công đoạn đưa khối lượng vữa từ dưới lên vị trí thi công và phân bố lên bề mặt. Sau đó vẫn còn các công việc như kiểm soát chiều dày, gạt thước, sửa mặt, xử lý góc và hoàn thiện.

Nếu người phun cứ tiếp tục chạy máy trong khi đội gạt phía sau đã quá tải, lượng vữa đang chờ xử lý sẽ tăng lên. Khi đó người thợ có cảm giác “máy phun nhanh nhưng cán rất mệt”.

Theo kinh nghiệm anh Tuyên, giải pháp không phải làm cho thợ chạy nhanh hơn để đuổi theo máy, mà là giảm hoặc dừng phun đúng lúc để tốc độ đưa vữa cân bằng với tốc độ hoàn thiện.

Anh Tuyên nhìn nguyên nhân tắc ống chủ yếu từ trạng thái vữa

Khi được hỏi về nỗi lo tắc ống của người mới sử dụng, anh Tuyên nhấn mạnh việc trộn vữa không đúng tỷ lệ và kiểm soát phụ gia không đúng như quy trình đang sử dụng. Anh cũng nhắc tới trường hợp quên phụ gia khiến vữa dễ lắng cát hơn.

Điều này phù hợp với kinh nghiệm SOTHADO đã ghi nhận ở các bài vận hành khác: vữa mất độ đồng nhất → tách nước hoặc lắng cát → cát tập trung trong đường ống → trở lực tăng → tăng nguy cơ tắc. Tuy nhiên không nên hiểu rằng chỉ có một nguyên nhân duy nhất; cát, tạp chất, đường ống và thời gian dừng vẫn cùng ảnh hưởng.

Anh Tuyên không cho rằng sử dụng máy làm vật liệu tốn hơn

Trong cuộc trao đổi, khi được hỏi máy có làm tốn xi măng và cát hơn hay không, anh Tuyên đánh giá là không và cho rằng lượng rơi vãi được kiểm soát tốt hơn khi trạng thái vữa phù hợp.

Bản cũ còn ghi lại nhận xét rằng vữa có phụ gia duy trì tính thi công lâu hơn nên lượng vữa thừa dễ được tận dụng hơn. Tuy nhiên bài cập nhật không biến kinh nghiệm này thành hướng dẫn kiểu “vữa buổi sáng để đến chiều vẫn dùng lại như mới”, vì khả năng tiếp tục sử dụng phải dựa trên trạng thái thực tế của vữa, thời gian, nhiệt độ và quá trình đông kết.

Muốn so máy với thủ công về vật liệu cần nhìn cùng diện tích, chiều dày, cấp phối và lượng rơi vãi thực tế, thay vì chỉ nhìn lượng xi măng trong một mẻ.

Anh Tuyên tự chế xe 3 bánh để chở nguyên máy giữa các công trình

Sau thời gian sử dụng, anh Tuyên còn tự chế một xe 3 bánh để đặt máy trực tiếp lên xe và phục vụ việc di chuyển giữa các công trình. Đây là một chi tiết nhỏ nhưng phản ánh việc chiếc máy đã thực sự trở thành một phần trong cách tổ chức công việc của đội.

Trong công trình được trao đổi, anh cũng cho biết với mặt bằng sàn khoảng 100 m² có thể bố trí máy phía dưới và tổ chức đường ống lên khu vực thi công thay vì phải liên tục di chuyển thiết bị.

Giá trị anh Tuyên nhìn thấy rõ nhất là giảm công vận chuyển vữa

Theo chia sẻ của anh, trước khi có máy, một đội khoảng 7–8 thợ thường phải cần ít nhất khoảng 4–5 người phụ. Sau khi đã quen tổ chức máy, anh cho biết đội có thể làm với khoảng 2–3 người phụ.

Phần công việc giảm rõ nhất là vận chuyển vữa thủ công. Thay vì nhiều người liên tục đưa vữa từ dưới lên từng vị trí, máy và đường ống đảm nhiệm phần vận chuyển vật liệu tới nơi phun.

Bài viết gốc năm 2022 còn dùng mức tiền công phụ khoảng 230.000 đồng/ngày để minh họa bài toán kinh tế. Con số đó mang tính lịch sử của thời điểm ghi nhận nên bản cập nhật không sử dụng như mức giá nhân công hiện tại.

Mỗi tổ đội có thể chọn cách tổ chức phù hợp với người của mình

Trong bài cũ, SOTHADO ghi nhận các đội thợ không nhất thiết làm giống nhau. Có đội chọn chia 2 lớp, có đội thích làm cuốn chiếu, phun đến đâu gạt và hoàn thiện đến đó.

Điểm chung không phải một phương pháp cụ thể, mà là biện pháp thi công phải phù hợp với số người, tay nghề và nhịp công việc thực tế của tổ. Đây cũng chính là điều anh Tuyên muốn nói khi nhấn mạnh “căn máy theo người”.

Hiểu nhanh từ kinh nghiệm của anh Tuyên

Không cần chạy theo máy, hãy để máy chạy theo nhịp của cả đội

Sau nhiều năm sử dụng, kinh nghiệm đáng chú ý nhất anh Tuyên chia sẻ không phải một con số công suất hay một mẹo kỹ thuật phức tạp. Đó là việc hiểu giới hạn của từng công đoạn và điều tiết lượng vữa sao cho cả tổ cùng theo được một nhịp.

Máy phun giải quyết rất nhanh công đoạn đưa vữa lên tường. Muốn biến lợi thế đó thành năng suất thật, đội thi công phải đồng thời tổ chức lại người trộn, người phun, người gạt và cách hoàn thiện. Đó mới là chỗ kinh nghiệm sử dụng máy tạo ra khác biệt.